Podczas kolacji Wiktor ogłosił Marinie, że przechodzą na oddzielny budżet.
Mówił spokojnie, bez emocji, nie odrywając wzroku od talerza.
Argumentował prosto: ona nie pracuje, on nie ma obowiązku utrzymywać wszystkiego, tak będzie uczciwiej.
Kotlet, który Marina usmażyła rano, znikał w ustach męża kawałek po kawałku.
— Witia, ty teraz mówisz poważnie?
Odłożyła widelec.
— Absolutnie.
Wszystko policzyłem.
Ja przynoszę pieniądze, więc ja decyduję, jak je wydawać.
— A ja, według ciebie, niczego nie wnoszę.
— Wnosisz sobie barszcz i seriale.
To nie jest dochód, Marin.
Zamilkła na chwilę, przyglądając się jego starannemu przedziałkowi, siwemu pasmu przy skroni i zmarszczce między brwiami.
Znała tego człowieka od piętnastu lat, a teraz ten człowiek żuł jej kotlet i proponował jej uczciwość.
— Dobrze, przejdźmy po kolei.
Proponujesz, żeby każde z nas wydawało tylko swoje pieniądze?
— Właśnie.
Będę ci dawać określoną kwotę na Dańkę i na twoje drobiazgi.
Kosmetyki, ciuchy — to już sama.
— A jedzenie?
Opłaty?
Chemia gospodarcza?
— To wszystko biorę na siebie.
Ale tylko to, czego używam ja.
Moja kawa, moje mięso, mój szampon.
Reszta to twoja strefa odpowiedzialności.
— Czyli lodówka teraz dzieli się na pół.
— Po co od razu na pół?
Uśmiechnął się krzywo.
— Po prostu będziemy szanować cudze rzeczy.
Sama przecież mówiłaś, że każdy powinien mieć coś osobistego.
— Witia, mówiłam to o półce w szafie.
— A ja rozwinąłem tę ideę.
Co jest nie tak?
Marina powoli wypuściła powietrze, tak jak uczono ją na ćwiczeniach oddechowych z Danią.
Miała nadzieję, że mąż żartuje, że to rozmowa ze zmęczenia albo po jakimś głupim filmiku z internetu.
Dała mu szansę — najszerszą ze wszystkich możliwych.
— Witia, porozmawiajmy po dobroci.
Mamy syna, mamy wspólne życie.
Może po prostu jesteś zmęczony?
Chcesz, żebym wzięła na siebie więcej wydatków ze swoich oszczędności?
— Nie masz żadnych oszczędności, Marin.
Masz moje pieniądze, których nie wydałaś.
— To są pieniądze, które zaoszczędziłam.
Wygospodarowałam je.
Odłożyłam je.
— No widzisz, sama przyznajesz, że są moje.
— Niczego takiego nie przyznaję.
Mówię, że wkładałam w to siły i czas.
— Siły i czas to nie waluta.
Nie płacę ci za to pensji.
— W ogóle nie płacisz mi pensji, Witia.
Jesteśmy małżeństwem.
— No, w przenośni.
Odsunął pusty talerz.
— Słuchaj, nie chcę się kłócić.
Proponuję dorosły system.
Kto co zarobił, ten tym rozporządza.
— Dobrze.
Zgadzam się.
Uniósł brwi.
Wyraźnie szykował się na długie nocne wyjaśnienia.
Dobierał słowa, ćwiczył intonacje, trzymał w zanadrzu przekonujące argumenty.
A ona po prostu się zgodziła.
— W jakim sensie się zgadzasz?
— W dosłownym.
Oddzielny budżet to oddzielny budżet.
Jutro rano omówimy szczegóły.
— Marin, coś knujesz?
— Niczego nie knuję.
Ty zaproponowałeś, ja przyjęłam.
To przecież uczciwe, prawda?
— Prawda — powiedział powoli.
— Po prostu spodziewałem się…
— Łez?
— Chociaż sprzeciwu.
— Nie mam sprzeciwu.
Dojadaj.
Kotlet wystygnie, a od teraz sam zmywasz po sobie naczynia.
Przecież są twoje.
Rano Wiktor doprecyzował szczegóły, rzeczowo, z notesem.
Wypisywał kolumny, wpisywał kwoty przy poszczególnych punktach i obwodził wynik.
Marina gotowała synowi kaszę i słuchała, nie przerywając.
Kiwnięciami głowy potwierdzała, dopytywała, uściślała — a każde kiwnięcie było staranne jak pieczęć na umowie.
— A więc tak.
Na Dańkę — piętnaście tysięcy miesięcznie.
Na twoje ubrania — pięć.
Jeśli potrzeba więcej, uzasadnij i poproś.
— Przyjęte.
— Produkty kupuję sam.
Kupuję to, czego potrzebuję.
— A to, czego potrzebujemy ja i Dania?
— To już twoja sprawa.
Masz na to kwotę.
— Witia, piętnaście tysięcy jest na ubrania, zajęcia i podręczniki syna.
Nie na jedzenie.
— No to rozdzielaj inaczej.
To już nie moja sprawa, jak sobie poradzisz.
— Dobrze cię zrozumiałam?
Jedzenie dla Dani też z tych piętnastu?
— Z nich, z nich.
Jesteś matką, sama wiesz najlepiej.
— Dobrze.
A gotowanie?
— Co gotowanie?
— Gotuję dla wszystkich.
To mój czas i moje siły.
— Siedzisz w domu, Marin.
Nietrudno ci wrzucić kilka kotletów na patelnię.
— Czyli mój czas jest darmowy.
— Nie jest opłacany, bo nikomu go nie sprzedajesz.
To rynek, kochanie.
— Rozumiem.
W takim razie gotuję dla Dani.
Dla siebie też.
Dla ciebie — nie.
— Co znaczy „nie”?
Po raz pierwszy podniósł wzrok znad notesu.
— To znaczy, że nie gotuję już dla człowieka, który nie opłaca ani jedzenia dla mnie, ani mojego czasu.
Sam powiedziałeś — rynek.
— Marin, nie przekręcaj.
— Nie przekręcam.
Stosuję twój system.
Chcesz, to przeliczymy.
Zamknął notes.
Coś drgnęło w jego twarzy, ale szybko się opanował.
— Umowa stoi.
Zobaczymy, jak się wykręcisz.
— Zobaczymy.
—
Najpierw skończyła się kawa.
Wiktor lubił świeżo mieloną, z lekką kwaskowatością, ze sklepiku na rogu.
W sobotę puszka okazała się pusta.
Postał przy ekspresie, przesunął palcem po gładkim boku ceramicznego pojemnika i spojrzał na żonę.
— Marina, kawa się skończyła.
— Wiem.
Nie piję jej.
— I co, nie dokupiłaś?
— Za jakie pieniądze, Witia?
Z piętnastu tysięcy Dani?
— Ze wspólnych.
— Nie mamy wspólnych.
Sam tak chciałeś.
— Mam na myśli gospodarcze.
— Gospodarcze prowadzisz sam.
Ty masz swój portfel, ja mam swój.
Idź do sklepiku.
— Teraz jestem zajęty.
— To napij się herbaty.
Herbata, swoją drogą, jest moja, ale poczęstuję.
Albo taniej — woda.
Po rodzinnemu.
Milcząc, nalał sobie wody.
Do obiadu otworzył lodówkę i zobaczył równo ustawione pojemniki podpisane markerem: „śniadanie Dani”, „obiad Dani”, „podwieczorek Dani”.
Na jego własnej półce stał słoik musztardy i napoczęte opakowanie pielmieni sprzed tygodnia.
— Marina, co to za wystawa?
— Porządek.
Żeby Dania wiedział, gdzie jest jego jedzenie.
I żebym ja się nie myliła.
— A dla mnie?
— Dla ciebie twoja półka.
O tam, musztarda się nudzi i rozmokłe pielmieni.
— Kpisz sobie ze mnie.
— Prowadzę dom według nowego systemu.
Ty zaproponowałeś, ja wdrożyłam.
Jeśli coś ci się nie podoba, możemy to przejrzeć.
— Co przejrzeć?
— Budżet.
Koncepcję.
Podejście.
Milczał.
Po raz pierwszy tego poranka nie wiedział, co powiedzieć.
— Witia, chciałeś uczciwości.
Oto uczciwość.
Każdy karmi się sam.
Każdy pierze sam sobie.
Każdy płaci za siebie.
— Pierzesz?
— Od dzisiaj tylko rzeczy Dani i swoje.
Twoje koszule są w koszu.
Proszek, swoją drogą, też liczy się jako produkt gospodarczy.
Nie kupuję go dla ciebie.
— To już małostkowe.
— To już konsekwentne.
Czujesz różnicę?
Polecam do przeczytania: „Czego tak uczepiłaś się mieszkania, trzeba patrzeć w przyszłość, sprzedajemy” — chłodno oświadczyła szwagierka, ale Marina już otworzyła drzwi.
Do piątku Wiktor chodził po mieszkaniu jak gość w cudzym domu.
Czyste koszule się skończyły.
Lodówka powitała go pustką i musztardą.
W kuchni Marina i Dania śmiali się z jakiegoś żartu z kreskówki, jedli pieczonego kurczaka z ziemniakami, a na kuchence stygł garnek zupy — dla dwojga.
— Marin, mówię poważnie.
Tak nie można.
— Dlaczego nie można?
Przecież się umówiliśmy.
— Nie myślałem, że będziesz to brała tak dosłownie.
— A jak inaczej stosować zasady, Witia?
Połowicznie?
Wtedy to nie zasady, tylko nastrój.
— Jestem zmęczony.
Wracam do domu i nie rozumiem, gdzie mieszkam.
— Mieszkasz w mieszkaniu, w którym przez piętnaście lat wszystko działało samo.
A teraz przestało działać samo, bo odmówiłeś finansowania tego.
— Ja finansuję mieszkanie!
— Opłacasz ściany.
Wewnątrz ścian żyje codzienność.
Codzienność to ja.
Beze mnie są tu tylko meble.
— Marin, wróćmy do starego schematu.
— Do którego dokładnie?
— Do wspólnego.
Oddaję ci pensję, ty prowadzisz dom jak wcześniej.
— Nie.
— Co znaczy „nie”?
— To znaczy, że przez ten tydzień pomyślałam.
I spodobało mi się.
— Co ci się spodobało?
— Liczenie.
Otworzyłam tabelę, do której przez dwa lata wpisywałam każdy zakup.
Wiem, ile kosztuje nasze życie domowe.
I wiem, ile kosztuje mój czas.
Wszystko przeliczyłam.
— I?
— I zrozumiałam, że jesteś mi winien.
Za piętnaście lat — dużo.
Ale nie wezmę od ciebie ani rubla.
Po prostu przestanę inwestować.
— Marin, przerażasz mnie.
— Nie przerażam cię.
Pokazuję ci.
To są różne rzecz…
Poprawiła się.
— To nie jest to samo.
— Czego chcesz?
— Już niczego.
Wcześniej chciałam rozmowy.
Chciałam, żebyś zauważył.
Chciałam, żebyś przeprosił.
Teraz — nie.
— Co znaczy „nie”?
— Składam pozew o rozwód, Witia.
Spokojnie, bez awantur.
Dokumenty przygotowałam.
Mieszkanie dzielimy zgodnie z prawem, Dania zostaje ze mną.
Alimenty — maksymalne.
Z resztą sobie poradzę.
— Zwariowałaś.
Przez kawę?
— Przez to, że człowiek, z którym przeżyłam piętnaście lat, uznał mnie za pasożyta przy talerzu moich własnych kotletów.
Kawa nie ma tu nic do rzeczy.
— Marina, porozmawiajmy spokojnie.
— Rozmawiamy spokojnie.
Nie krzyczę.
Nie płaczę.
Po prostu informuję cię o decyzji.
— Myliłem się.
Przesadziłem.
Cofnijmy to.
— Nie.
— Dlaczego?
— Bo ty nie przesadziłeś, Witia.
Ty tak myślisz.
Myślałeś tak od dawna.
Po prostu dzisiaj powiedziałeś to na głos.
I jestem ci wdzięczna za szczerość.
Chciałeś uczciwego rozliczenia.
Oto ono.
— A Dania?
— Dania ze mną.
Ja byłam z nim przez te wszystkie lata, ty — w weekendy, kiedy nie byłeś zajęty.
On prawie nie zauważy różnicy.
— Marin…
— Witia, koniec.
Skończyłam.
Dojadaj.
Kurczak jest mój, ale poczęstuję.
Po rodzinnemu.
Usiadł naprzeciwko niej.
Dania patrzył w talerz i usilnie udawał, że niczego nie słyszy.
Marina podała synowi serwetkę, poprawiła mu kołnierzyk i uśmiechnęła się miękko, tak jak uśmiecha się do człowieka, przed którym zwykły szkolny dzień.
A Wiktor siedział i rozumiał, że przegrał partię, w której sam rozstawił figury.
I najstraszniejsze było to, że nie potrafił przypomnieć sobie ani jednego ruchu, po którym dałoby się jeszcze odwrócić wynik.
KONIEC.